Tôi có nên viết một cuốn sách? (Câu trả lời là: “Có”! Và đây là 4 lý do tại sao bạn nên viết một cuốn sách)

Tôi có nên viết một cuốn sách?

(Câu trả lời là: “Có”! Và đây là 4 lý do tại sao bạn nên viết một cuốn sách)

Nếu bạn tự hỏi mình, tôi có nên viết một cuốn sách không?

Trên thực tế, đó là một trong những câu hỏi phổ biến nhất mà mọi người hỏi tôi trước khi tôi trở thành một Tác giả (của trên 7 tựa sách) – và một trong số đó đạt giải Sách được bạn yêu thích bình chọn hàng đầu Việt Nam.

Dường như hầu hết mọi người đều có cảm giác đặc biệt rằng viết một cuốn sách có thể thay đổi cuộc sống của họ. Nhưng vì một số lý do, họ ngần ngại bắt đầu chỉ vì họ không quen với quy trình này - hoặc thậm chí tệ hơn - sợ chỉ cố gắng để thất bại cuối cùng.

Trước khi bạn nghĩ hai lần về nó, bạn nên biết:

Bất cứ ai cũng có thể học cách viết một cuốn sách.

Đúng. Ngay cả bạn!

Bên trong bạn, có một niềm đam mê để viết cuốn sách đầu tiên của bạn về một chủ đề LỚN và QUAN TRỌNG với bạn.

Bạn chỉ cần một quá trình và một số khuyến khích. Phần còn lại là dễ dàng!

Bạn thấy:

Tôi đã viết và xuất bản hơn 7 cuốn sách bằng 2 ngôn ngữ và một trong số đó trở thành Sách được bạn đọc yêu thích bình chọn hàng đầu Việt Nam.

Tôi đã hoàn thành điều này sau khi bắt đầu từ không có gì, và men theo những người đi trước – tôi đã hoàn thành được những gì tôi muốn hoàn thành với những quà tặng mà tôi được ban cho – VIẾT NÓ – là cách đơn giản để hoàn thành một quyển sách – và cũng là cách đơn giản để bắt đầu.

Có nhiều lý do khiến tôi quyết định làm điều này. Nhưng lý do lớn nhất là truyền bá thông điệp của tôi về các môn học mà tôi cảm thấy rất say mê.

Hôm nay tôi muốn nói chuyện với bạn về lý do tại sao bạn nên viết cuốn sách đầu tiên của bạn và nhiều lợi ích đến từ việc trở thành một tác giả được xuất bản.

1) Bạn có thể chia sẻ thông điệp của mình với người khác

Một lý do bạn nên viết một cuốn sách là vì nó cung cấp cơ hội cho bạn viết và xuất bản một cái gì đó về một chủ đề quan trọng đối với bạn, và bạn sẽ chia sẻ nó trong suốt quãng đời còn lại. Bạn có thể thể hiện sự sáng tạo của mình trong khi chia sẻ thông điệp của bạn với người khác.

Một trong những quy luật phổ biến của thành công là Luật phục vụ của thế giới và có ghi: Phần thưởng của bạn trong cuộc sống sẽ tỷ lệ thuận với giá trị dịch vụ của bạn cho người khác. Bạn càng làm việc, học tập và phát triển khả năng đóng góp nhiều hơn cho cuộc sống và hạnh phúc của người khác, bạn sẽ có cuộc sống tốt hơn trong mọi lĩnh vực.

Rất có thể nếu bạn đam mê một chủ đề nào đó, người khác cũng vậy. Và bằng cách viết một cuốn sách về chủ đề đó, bạn có thể giúp đỡ người khác trong cuộc sống của chính họ và đến lượt mình, giúp bản thân đạt được một cuộc sống trọn vẹn hơn.

2) Viết một cuốn sách là một tăng cường uy tín ngay lập tức

Từ góc độ kinh doanh, viết một cuốn sách là cách nhanh nhất để có được sự tín nhiệm, thiết lập bản thân như một chuyên gia trong lĩnh vực của bạn và xây dựng danh tiếng chuyên nghiệp. Nó cũng có thể được sử dụng như một mặt hàng quảng cáo và công cụ tiếp thị cho doanh nghiệp của bạn.

Hãy nghĩ về nó: Bạn có ấn tượng gì khi gặp một người đã trở thành một tác giả được xuất bản?

Thậm chí không biết họ, bạn có thể cho rằng nếu họ có thể viết toàn bộ cuốn sách và xuất bản nó, họ phải là một chuyên gia.

Bạn muốn biết bí mật lớn của họ?

Hầu hết các tác giả chỉ đơn giản học cách viết một cuốn sách bằng cách làm theo một hệ thống đã được chứng minh được sử dụng bởi các tác giả được xuất bản khác.

Một quyển sách tôi rất tâm đắc và tôi có thể chia sẻ với bạn để bạn có thể bắt đầu viết quyển sách của mình – và cũng là lý do thứ hai bạn bắt đầu viết một quyển sách – đó chính là quyển sách “17 cách để xây dựng sự nghiệp kinh doanh của bạn với một cuốn sách”

3) Bạn sẽ đóng góp giá trị cho thế giới của bạn

Bạn càng làm việc, học tập và phát triển khả năng đóng góp cho cuộc sống và hạnh phúc của người khác, cuộc sống của bạn sẽ tốt hơn trong mọi lĩnh vực.

Rất có thể nếu bạn đam mê một chủ đề nào đó, người khác cũng vậy.

Bạn chỉ cần thực hiện bước đầu tiên và tìm hiểu cách bắt đầu một cuốn sách - sau đó, bạn chỉ cần viết một cách nhất quán. Nếu bạn chọn một chủ đề mà bạn thực sự đam mê, phần còn lại dường như những trang sách sẽ được tự động viết (với điều kiện bạn cần bắt đầu bước đầu tiên).

Phần tốt nhất: Bằng cách viết một cuốn sách về chủ đề đó, bạn có thể giúp đỡ người khác trong cuộc sống của họ. Đổi lại, bạn có thể đạt được một cuộc sống trọn vẹn hơn cho chính mình.

Đó là lý do tại sao tôi kêu gọi bạn viết một cuốn sách. Bạn sẽ không chỉ chia sẻ cho người khác mà còn học được điều gì đó về bản thân. Thông điệp của bạn quan trọng, và nó sẽ tồn tại mãi mãi.

4) Viết một cuốn sách là một kỹ năng bạn có thể thành thạo

Cũng giống như đi xe đạp, viết một cuốn sách là một kỹ năng mà bạn có thể thành thạo với việc tập luyện và lặp lại tập trung.

Trước khi tôi bắt đầu viết sách, tôi chưa bao giờ coi mình là một nhà văn. Tôi đã học Đại học Trường Khoa học Tự nhiên – Khoa Toán – Tin học (chứ không phải Khoa Văn của bất kỳ Trường Khoa học Xã hội nào). Và ngay cả như thế - tôi vẫn có thể viết và hoàn thành quyển sách được xuất bản của mình – không chỉ một cuốn – mà có đến 7 cuốn. Và nếu tôi làm được, tôi tin rằng bạn có thể làm được – và làm tốt hơn tôi.

Tôi đã tạo ra khóa học “Nghệ thuật Viết sách & Thành công” có thể gúp bất kỳ ai bắt đầu viết quyển sách của mình từ giai đoạn không có gì – và hoàn thành nó cho đến khi đạt được mức độ thành thạo. Nội dung đó ở đây: https://becomeasuccessfulauthor.trantrungkien.com/

Và bạn có thể viết quyển sách đầu tiên của mình – như tôi đã từng viết quyển sách đầu tiên của tôi.

Khi bạn bắt đầu hành trình viết sách của mình, hãy nhớ thường xuyên kiểm tra lại các ý tưởng để tối ưu hóa quy trình.

Cá nhân tôi thỉnh thoảng phải vật lộn với con chữ (khi viết nên quyển sách) và tôi biết rất nhiều học viên của mình cũng vậy. Nếu bạn gặp khó khăn, hãy liên hệ với tôi trước khi viết bất kỳ con chữ nào theo thông tin: Tác giả - Cố vấn Trần Trung Kiên (Email: trantrungkien@danhnhan.net – Hotline: 0902467524 – Website: www.trantrungkien.com)

Phần kết luận

Nếu bạn đang tự hỏi liệu bạn có nên viết một cuốn sách, hãy ngừng mơ về nó và bắt đầu làm nó. Bạn có thể viết và xuất bản một cuốn sách bán chạy nhất.

Phần khó nhất sẽ là bước đầu tiên là cam kết hành trình.

Nhưng bạn nên biết:

Thông điệp của bạn sẽ được đánh giá cao

Uy tín của bạn sẽ được tăng cường

Bạn sẽ đóng góp cho thế giới

Và cũng quan trọng không kém:

Viết sách là một kỹ năng mà ai cũng có thể làm chủ được. Dừng lại! Và hãy tự hỏi mình, tôi có nên viết một cuốn sách không?

Đừng nghĩ nữa! Hãy bắt đầu hỏi: Làm thế nào tôi có thể bắt đầu hành động với ước mơ của mình để viết và xuất bản một cuốn sách bán chạy nhất ngay bây giờ?

Bạn không cần rời khỏi Trang Web này – mọi thông tin về viết (và hoàn thành quyển sách) được xuất bản của bạn đã có ở trong đây – và hầu hết các bài viết trên trang Web này tập trung để giúp bạn hoàn thành mục tiêu (và chỉ một mục tiêu): Giúp bạn Viết một cuốn sách thành công và giúp bạn đi trên con đường thành công từ Nghề Viết sách – Hành trình mà tôi gọi là “Khởi nghiệp – Kinh doanh với Nghề Viết sách”.

Hạnh phúc và sự thỏa mãn thật sự đến khi bạn cảm thấy rằng mình đang đóng góp giá trị cho thế giới của mình.

Bây giờ, tôi rất thích nghe từ bạn. Câu hỏi của tôi hôm nay là:

Nếu bạn có thể viết một cuốn sách sẽ thay đổi thế giới, thì nó sẽ là gì?

Gửi Email cho tôi qua: trantrungkien@danhnhan.net – để trả lời câu hỏi của bạn.

Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về cách viết và xuất bản một cuốn sách, hãy liên hệ qua Hotline: 0902467524 – bạn sẽ được hướng dẫn một cách rõ ràng.

Và hãy nhắn tin cho tôi (theo số điện thoại trên) – trước khi bạn viết bất kỳ con chữ nào – và tôi chúc bạn trở thành một Tác giả thành công – bắt đầu từ VIẾT MỘT QUYỂN SÁCH – Hành trình đầu tiên trên con đường trở thành Tác giả thành công của bạn.

Thư từ Trần Trung Kiên – Tác giả - Cố vấn Tác giả

Chuyên gia về Sách – Doanh nghiệp & Sống theo Mục – Đích – Đúng

Chủ tịch Royal Books

Read More

Vợ chồng Obama trở nên giàu có nhờ viết sách như thế nào?

Việc ra mắt cuốn hồi ký "Becoming" của Michelle Obama chỉ là dấu mốc mới nhất trên con đường dẫn đến sự giàu có cho vợ chồng Obama.

Ngoài khoản tiền trị giá 65 triệu USD từ bản quyền xuất bản hai cuốn hồi ký của Barack Obama và Michelle Obama (tương đương 1,5 nghìn tỷ đồng), một thỏa thuận trị giá 50 triệu USD với Netflix, cả hai đều sẵn sàng cho những chuyến quảng bá cuốn hồi ký.

Kiếm cả trăm triệu USD nhờ viết sách

Giống như chồng của mình, Michelle Obama đang trở thành một diễn giả được ưa thích cho các tập đoàn và tổ chức phi lợi nhuận, với giá 225.000 USD cho mỗi lần xuất hiện.

Forbes ước tính hai vợ chồng kiếm được 20,5 triệu USD tiền lương và tiền bản quyền từ năm 2005 - khi Barack Obama trở thành thượng nghị sĩ. Hiện, giá trị tài sản của họ lên đến 135 triệu USD. Con số này chưa bao gồm tiền mặt nhận được cho những lần diễn thuyết trước công chúng.

Cựu Tổng thống Barack Obama và vợ nhận 65 triệu USD bản quyền xuất bản hai cuốn hồi ký. 

Hiện thù lao cho mỗi bài phát biểu của Barack Obama rơi vào khoảng  400.000 USD, ông kiếm được ít nhất 1,2 triệu USD cho ba cuộc nói chuyện với các công ty ở Phố Wall vào năm 2017. Khoản thu nhập này cao hơn mức lương hưu hàng năm trị giá 207.800 USD của ông.

Nhiều tháng sau khi rời khỏi Nhà Trắng, cựu tổng thống Mỹ đã đồng ý phát biểu tại một hội nghị chăm sóc sức khỏe do công ty dịch vụ tài chính Cantor Fitzgerald tổ chức. Ông còn kiếm được 800.000 USD với hai bài phát biểu cho Northern Trust Corp và Carlyle Group.

Becoming mới phát hành và đang hứa hẹn trở thành cuốn sách bán chạy toàn cầu. Theo NXB Penguin Random House, cuốn hồi ký ngoài ra mắt tại Mỹ, còn được phát hành tại Australia, Ireland, Nam Phi, Anh, Ấn Độ, New Zealand. Nó cũng được xuất bản bằng 25 ngôn ngữ trên toàn thế giới. Cuốn hồi ký được lựa chọn bởi Câu lạc bộ sách của Oprah Winfrey - một thương hiệu, màng lọc chọn sách đã đưa nhiều tác giả đến thẳng danh hiệu sách best-seller.

Gia đình Obama có chuyến lưu diễn tại 10 thành phố của nước Mỹ để quảng bá cuốn sách. Vé cho cuộc trò chuyện với Michelle tại các địa điểm trên khắp nước Mỹ cũng đang trở thành mặt hàng nóng được quan tâm. Địa điểm tổ chức các sự kiện này đều có sức chứa lớn (như sự kiện tại Capital One Arena ở Whashington có sức chứa hơn 20.000 người). Trong đó, giá vé rẻ nhất là 303 USD. Thậm chí vé cho sự kiện ở Boston dao động từ 495-1.000 USD.

Theo Forbes, ông Obama từng xuất bản vài cuốn sách, và kiếm được khoảng 8,8 triệu USD cho cuốn The Audacity of Hope xuất bản năm 2006 và một cuốn sách dành cho trẻ em vào năm 2010. Ông cũng kiếm khoảng 7 triệu USD từ cuốn Dreams from My Father.

Số tiền mà vợ chồng ông Obama kiếm được từ viết hồi ký lớn hơn hẳn hồi ký của các chính trị gia khác. Trước đó, cựu Tổng thống Bill Clinton có 15 triệu USD cho hồi ký My Life (năm 2004), Hillary Clinton có 11,5 triệu USD cho cuốn hồi ký gần đây nhất - Hard Choice (năm 2014). Sau này, thu nhập của cặp vợ chồng Clinton từ hồi ký tăng lên 36,5 triệu USD. Tuy nhiên, con số này chỉ bằng một nửa số tiền mà đơn vị xuất bản ứng trước cho hồi ký của vợ chồng Obama.

Becoming vừa ra mắt đã là sách bán chạy nhất 2018

Vừa ra mắt được một tuần, cuốn hồi ký của Michelle Obama đã trở thành một hiện tượng phát hành. Ngay trong lần phát hành đầu tiên, đã có ba triệu bản in. Bên cạnh đó, sách đã có hợp đồng xuất bản tại khoảng 30 quốc gia.

Trong tuần đầu ra mắt, hồi ký của Michelle có lượng phát hành tốt hơn bất kỳ cuốn sách dành cho người lớn nào tại Mỹ kể từ khi Go set a Watchman của Harper Lee ra mắt năm 2015.

Hồi ký của Michelle Obama có tuần đầu bán hàng thành công ngoài mong đợi. 

“Chúng tôi biết Becoming sẽ là một trong những cuốn sách bán nhiều nhất năm, nhưng giờ đây, tuần bán hàng đầu tiên của cuốn sách tốt hơn bất cứ cuốn sách nào trong năm 2018, và là một trong những cuốn bán nhanh nhất trong lịch sử nhà phát hành Barnes & Noble”, Liz Harwell - giám đốc bán hàng của Barnes & Noble nói.

Theo số liệu của NXB Penguin Random House, Becoming bán được hơn 725.000 bản trong ngày đầu tiên phát hành. Con số đó bao gồm tất cả định dạng và phiên bản tiếng Tây Ban Nha.

Không chỉ có Becoming mới phát hành đã tạo thành hiện tượng, cuốn hồi ký của Barack Obama cũng hứa hẹn sẽ đạt doanh số bán hàng lớn. Thông thường, các đơn vị xuất bản của Mỹ sẽ trả nhuận bút cho tác giả vào khoảng 10% giá bìa sách nhân với số bản sách đã bán ra. Nhà xuất bản sẽ ước tính số bản sách mà họ đầu tư sẽ tiêu thụ được khoảng bao nhiêu bản trên thị trường, căn cứ chi phí sản xuất, định giá cho sách, dựa vào đó, họ mới có thể đưa ra mức tác quyền trả cho tác giả.

Đối với hợp đồng trị giá 65 triệu USD cho hồi ký của vợ chồng Obama, đơn vị xuất bản có thể sẽ cần bán ít nhất vài triệu bản sách mới có lợi nhuận. Trong ngành công nghiệp xuất bản Mỹ, một cuốn sách bán được 100.000 bản đã được coi là cuốn sách bán chạy, được gắn mác best-seller. Để thấy được độ ăn khách của hồi ký nhà Obama, có thể làm phép so sánh, cuốn sách bán chạy nhất năm 2014 bán được 573.000 bản (không bằng số sách Becoming bán ra trong ngày đầu phát hành).

Tuy vậy, sách của vợ chồng Obama còn được kỳ vọng nhiều hơn thế. Trong ngành sách, một cuốn sách long-seller (bán được trong thời gian dài) sẽ thành công hơn một cuốn sách best-seller thực sự rực rỡ trong một năm trước khi biến mất khỏi các hiệu sách.

Một cuốn sách của Barack Obama đã phát hành. Ông được đánh giá là tác giả của những cuốn sách chất lượng, bán chạy lâu dài. 

Có nhiều lý do để kỳ vọng sách của vợ chồng Obama bán được trong thời gian dài. Michelle Obama ít được biết đến như một tác giả hơn Barack Obama, nhưng bà vẫn nổi tiếng và dễ dàng trở thành một tác giả với lượng phát hành đáng kinh ngạc. Với Barack Obama, trước khi trở thành tổng thống, những cuốn sách của ông không chỉ giúp Obama củng cố địa vị, mà còn được đánh giá là sách có chất lượng. Nhà phê bình Michiko Kakutani coi Barack Obama là “chính trị gia hiếm hoi có thể viết” với giọng văn dễ hiểu, có khả năng chứa đựng mọi thứ từ những cuộc thảo luận dày đặc về chính sách đối ngoại đến những hồi tưởng, ý kiến về hiến pháp…

Điều đó có nghĩa, một cuốn sách của Barack Obama không chỉ là cuốn hồi ký của tổng thống. Nó không chỉ là hồi ký một cựu tổng thống da đen đầu tiên của Mỹ, mà còn là “cuốn sách hay” với nhiều kiến thức lịch sử, văn học, và nó được kỳ vọng sẽ trở thành cuốn sách kinh điển.

Read More

Người tị nạn viết sách bằng điện thoại đoạt giải thưởng 90.000 USD

Người tị nạn viết sách bằng điện thoại đoạt giải thưởng 90.000 USD

TTO - Một người Iran bị giam giữ tại trại tị nạn của Úc vừa giành được giải thưởng văn chương có giá trị lớn nhất nước này, nhưng lại không thể tham dự lễ trao thưởng.

Anh Behrouz Boochani - Ảnh: NEW YORK TIMES

Theo báo New York Times, anh Behrouz Boochani, một nhà văn, nhà báo kiêm nhà làm phim người Iran đã bị tạm giữ tại trại tị nạn trên đảo Manus của Papua New Guinea hơn 5 năm qua.

Cuốn sách của anh Behrouz Boochani có tên No friend but the mountains (tạm dịch: Không ai bạn bè ngoài những dãy núi) vừa đoạt Giải thưởng văn chương bang Victoria năm 2019, giải thưởng văn chương có giá trị lớn nhất của Úc (125.000 đô la Úc, tương đương 90.000 USD).

Anh Boochani từng trốn chạy khỏi Iran sau khi cảnh sát bắt giữ nhiều đồng nghiệp làm báo và lục soát văn phòng làm việc của anh này. Trong lúc đang trên đường vượt biên vào Úc, anh bị hải quân nước này bắt giữ và năm 2013 bị đưa tới sống ở trại tị nạn của Úc trên đảo Manus.

Kể từ đó tới nay, anh vẫn thường xuyên viết báo cho nhiều hãng thông tấn, báo chí ở địa phương và quốc tế.

Trong cuốn sách, anh kể lại những trải nghiệm của mình tại nơi bị giam giữ. Cuốn sách được anh viết trên điện thoại di động trong 5 năm bằng tiếng Ba Tư (ngôn ngữ mẹ đẻ của anh Behrouz Boochani).

Anh viết qua ứng dụng nhắn tin WhatsApp và gửi lần lượt từng chương cho người dịch tác phẩm sang tiếng Anh là anh Omid Tofighian.

Anh Boochani đã viết sách qua ứng dụng WhatsApp vì vào thời điểm đó, những người canh gác ở trại tị nạn luôn lục soát phòng ở của những người bị giam giữ và tịch thu điện thoại của họ. "Tôi sợ là nếu họ xông vào phòng mình, họ sẽ sẽ lấy tài sản của tôi", anh kể.

Trong tối 31-1, dịch giả Omid Tofighian đã đại diện cho tác giả Behrouz Boochani nhận giải thưởng lớn ở thành phố Melbourne.

Chia sẻ cảm xúc qua điện thoại sau khi biết tin, anh Boochani cho biết giải thưởng mang lại những cảm xúc trái ngược cho anh.

Một mặt anh rất hạnh phúc vì đó là thành tựu lớn với anh và với những người tị nạn, nhưng mặt khác anh rất buồn khi tiếp tục chứng kiến cảnh sống nhiều cơ cực của những người tị nạn trên đảo Manus.

Luật nhập cư của Úc quy định những người vượt biên bằng đường biển sẽ bị cấm nhập cảnh vào nước này. Kể từ năm 2013 hơn 3.000 người tị nạn đã bị đưa tới các trung tâm giam giữ của Úc trên đảo Manus của Papua New Guinea và CH Nauru.

D. KIM THOA

Read More

Sự thật sau những tác phẩm để đời - Kỳ cuối: Lá diêu bông và vị đắng tình yêu

Sự thật sau những tác phẩm để đời - Kỳ cuối: Lá diêu bông và vị đắng tình yêu

TTO - Bút danh Hoàng Cầm của nhà thơ Bùi Tằng Việt là tên của một loại thuốc đắng như mật. Mối tình đầu của ông với người con gái hơn ông 8 tuổi cũng đơn phương, lãng mạn và cay đắng.

Đêm thơ Hoàng Cầm ở Bắc Ninh - Ảnh VŨ TUẤN chụp lại

Chúng tôi tiếc vì không còn gặp được Hoàng Cầm để hỏi về sự trùng hợp lạ kỳ của những vị đắng. Vị đắng của tình yêu đơn phương, vị đắng của đời sau khi bài thơ ông gặp sóng gió thời cuộc và vị đắng của chiếc lá yêu năm xưa.

 Tìm về chốn kỷ niệm trong thơ ông, để biết rằng chiếc lá diêu bông đi tìm cũng có vị đắng ngắt...

"Tôi đa tình từ bé"

Sau cái bắt tay thật chặt, ông Dương Đình Chiến thoảng buồn tâm sự về nhà thơ Hoàng Cầm. Là cán bộ nghỉ hưu, ông Chiến đồng hương Bắc Ninh với nhà thơ Hoàng Cầm. Ông rất mê thơ, nhất là thơ bạn mình.

Ngày còn làm việc ở Bắc Ninh, ông Chiến đã hỗ trợ Hội Văn học nghệ thuật tỉnh tổ chức đêm thơ Hoàng Cầm. Nhà thơ đến nghe lại thơ mình và trút bầu tâm sự về những bài thơ đi cùng năm tháng. Đêm ấy, ông Chiến và cụ Hoàng Cầm ở chung phòng. Nhà thơ thổ lộ bài thơ Lá diêu bông lãng mạn của mình cũng là mối tình đầu đẹp nhất, ám ảnh nhất và bị sóng gió nhiều nhất... 

Kể đến đây, chợt ông Chiến im lặng. Cả căn phòng chỉ còn nghe tiếng quạt khe khẽ thổi. Mãi sau, ông mới nghèn nghẹn kể tiếp: "Ông Cầm bảo với tôi: Tao yêu chị ấy thật, mãi sau này tao vẫn không thể quên".

Hoàng Cầm tự nhận mình đa tình từ nhỏ với mối tình đầu tiên chính là người con gái trong bài thơ Lá diêu bông, hơn ông 8 tuổi. Năm ấy, một lần về thăm nhà ở phố ga Như Thiết, Bắc Giang, Hoàng Cầm nhìn thấy một người con gái đang dọn hàng ở bên kia đường, chênh chếch nhà ông. 

Cô gái mặc một chiếc váy Đình Bảng (váy dài, tà xòe rộng, buông chùng như chiếc võng), dáng người thắt đáy lưng ong. Khi cô quay mặt khiến nhà thơ bị choáng ngợp. Nắng thu vàng soi nghiêng càng tôn thêm vẻ đẹp của người con gái khiến cậu bé phải lòng.

Sau này Hoàng Cầm mới biết chị tên Vinh, con một nhà giáo ở huyện Tiên Du (Bắc Ninh) mới chuyển nhà đến phố ga Như Thiết. "Vì đa tình từ bé nên trừ lúc đi học, còn khi ở nhà thì tao đều có mặt bên chị. Chị đi giặt, tao cũng theo ra sông..." - ông Chiến kể lại lời bạn.

Một buổi chiều, Hoàng Cầm theo chị Vinh ra cánh đồng sau nhà. Tháng 10, lúa đã gặt chỉ còn trơ gốc rạ. Cô gái lúi húi tìm một thứ lá cây mọc ở gò đất. Cậu bé đa tình ngày ấy cũng tìm hộ chị. Lá ấy tên gì chị có nói, nhưng ông quên mất. Ông chỉ nhớ chị bảo lấy lá cây ấy giã đắp mặt cho da đẹp. Lúc về, chị dắt tay ông đi trên bờ ruộng.

"Tao cảm thấy như có điện truyền sang" - nhà thơ kể lại cho ông Chiến.

Đến năm 12 tuổi, một ngày cuối tuần trở về nhà như thường lệ, Hoàng Cầm không thấy chị Vinh đâu. Mẹ bảo chị đã đi lấy chồng, làm lẽ cho một quản lính khố xanh ở Phủ Lý, Hà Nam. Giây phút ấy Hoàng Cầm đã bật khóc. Ông kể lại mình khóc như đứa trẻ bị mẹ mắng, khiến mẹ phải bảo ông đi rửa mặt, kẻo bố về phát hiện chuyện thằng con... yêu sớm.

Kể từ ngày ấy ông không còn gặp cô gái mình trộm thương bên nhà nữa. Và hơn 20 năm sau, trong một đêm mơ kỷ niệm cũ, Hoàng Cầm đã viết bài thơ Lá diêu bông. Hoàng Cầm luôn có một xấp giấy và cây bút đặt trên đầu giường. 

Nhiều bài thơ của ông được viết trong trạng thái nửa tỉnh nửa mê. Bất cứ khi nào ông chợt tỉnh giấc, thậm chí đang nửa tỉnh nửa mê ông cũng viết ra. Ngay cả kiệt tác Bên kia sông Đuống cũng được ông viết trong trạng thái xuất thần như vậy.

Lá diêu bông được nhà thơ giải thích rằng đó là lá của hoa phiêu diêu, hoa trong mộng tưởng. Tình yêu luôn đẹp và phiêu diêu như vậy. Ông Chiến khẳng định rằng nhà thơ thổ lộ với mình không hề có ý "chơi chữ" về cái tên "diêu bông" mà vì lúc chập chờn giữa giấc mơ, ông nghe lời người phụ nữ năm xưa gọi chiếc lá như vậy.

Xóm ga Như Thiết, nơi Hoàng Cầm yêu cô gái, nay đã đổi thay nhiều - Ảnh: VŨ TUẤN

Sự thật "Lá diêu bông"

Dù vẫn biết Lá diêu bông là cái tên đầy ẩn ý của Hoàng Cầm, chúng tôi vẫn muốn biết chiếc lá năm xưa ông với người trong mộng đi tìm là lá gì? Dạo bước ra bờ sông nhỏ phía sau phố ga trong tiết tháng 10, đúng vào quãng thời gian cậu bé đa tình năm xưa cùng cô gái ra đồng tìm lá. Nắng thu vẫn vàng vọt phủ lên gốc rạ xiêu vẹo.

Bà Nguyễn Thanh Hưởng, một công nhân nghỉ hưu sống trong khu tập thể ngay cạnh ga Như Thiết ngày xưa, bất ngờ khoe: "Lá cây mọc ở gò đất, làm đẹp da hả? Có đấy! Cô dùng từ khi con gái cô còn bé, da nó đẹp nhất vùng này!". Chuyện bất ngờ khiến chúng tôi như người tìm lại được của bị rơi. 

"Con gái tôi lấy chồng rồi, nay 37 tuổi, hai con. Con nó cũng dùng lá ấy. Lần nào về quê, tôi cũng hái lá cho nó. Đứa trẻ nào dùng loại lá ấy không bao giờ sợ mụn nhọt, ngứa ngáy hay sài đẹn gì. Lớn lên da trắng như trứng gà bóc... Nhưng cây ấy... tên là gì ấy nhỉ?", trí nhớ của người phụ nữ ngoài 60 khiến một lần nữa chúng tôi phải đi tìm.

Câu chuyện bị cắt ngang bởi một chuyến tàu sầm sập chạy qua. Bà Tứ, một người đã sống ở đây từ năm 1973, nhớ lại thứ cây mọc hoang mà dân vùng vẫn truyền tai nhau trị mẩn ngứa, làm mịn da. Cây ấy lá to cỡ ba ngón tay, nhỏ hơn nhưng thẫm màu hơn lá cây "mật gấu" (cây hoàng đằng) - loài cây lá có vị đắng, người dân Như Thiết trồng làm rau. 

"Đó là cây bọ mẩy, vùng khác gọi là cây đắng cẩy, vì nó rất đắng!" - bà Tứ kể thêm ngày trước vùng này mọc rất nhiều. Nhưng khoảng những năm 1990, nhiều người thu mua, đào cả rễ cây lên bán. Lâu lắm rồi, vùng này rất hiếm gặp cây nào như thế.

Hồi mới chuyển về đây làm công nhân, bà Tứ cũng theo ra đồng hái cây đó về đun nước tắm. Nghe các cụ già kể ngày xưa còn hái lá bánh tẻ (lá non vừa phải) về giã nát đắp lên mặt vừa mát, vừa trị mụn, làm căng mịn da. 

Các gò đất trong vùng có rất nhiều, ngay bên đường tàu ngày ấy cây mọc thành bụi. Nhưng từ ngày có người thu mua làm thuốc, loại cây này hiếm dần. Con gái bây giờ thì dùng mỹ phẩm chứ không còn lấy lá làm thuốc như xưa nữa.

Bạn thân tôi quê ở Thanh Hóa từng quả quyết rằng ở một vùng hẻo lánh thuộc huyện Bá Thước, người Mường lấy một thứ lá trên vách núi để làm bùa yêu chiếm trọn trái tim người thương. Hay nhạc sĩ Trần Tiến, người đã phổ bài thơ Lá diêu bông thành bài hát Sao em nỡ vội lấy chồng, cũng kể chuyện người sơn cước Phong Thổ (Lai Châu) có một thứ lá để làm bùa yêu như vậy...

Còn "lá diêu bông" của Hoàng Cầm? Sự thật hay chỉ là chiếc lá trong giấc mơ nhà thơ si tình thì đều có vị ngọt ngào lẫn đắng ngắt của tình yêu mộng tưởng đơn phương, chỉ có thể thành trong... những giấc mơ.

Read More

Sự thật sau những tác phẩm để đời - Kỳ 9: Có đến 3 Chí Phèo, 2 Thị Nở ngoài đời

Sự thật sau những tác phẩm để đời - Kỳ 9: Có đến 3 Chí Phèo, 2 Thị Nở ngoài đời

TTO - Nam Cao viết truyện Chí Phèo từ nhiều con người thật sống ở làng Đại Hoàng. Dù pha quyện hư cấu, đổi tên nhân vật, tên làng, nhưng ngòi bút hiện thực của nhà văn tài hoa vẫn làm cho người làng biết chắc viết về ai...

Bà Trần Thị Hồng và cuốn sách viết về người cha Nam Cao - Ảnh: THÁI LỘC

Những nhân vật trong tác phẩm của cha tôi đều là các nguyên mẫu ở ngay trong gia đình, trong xóm ngoài làng, gần gũi thân thương với cha tôi.

Bà TRẦN THỊ HỒNG

Làng thực của Chí Phèo

Ghé làng Đại Hoàng (Hòa Hậu, Lý Nhân, Hà Nam, bối cảnh làng Vũ Đại trong truyện Chí Phèo) giữa trưa nắng gắt, tôi theo tấm biển chỉ đường tìm đến nhà Bá Kiến trong một con hẻm.

"Nhà Bá Kiến" trong tưởng tượng nguy nga lắm, nhưng xem ra chỉ ngang ngôi nhà nông thôn bậc trung ngày nay. Người giữ nhà Trần Thị Hương cho hay đây là nhà xưa của ông nghị Bính - nguyên mẫu Bá Kiến trong truyện Chí Phèo, được ngành văn hóa Nam Định mua lại giao chị trông nom.

Mộ nhà văn Nam Cao hướng ra cái ao rộng ven đường tỉnh 972, xây bằng đá, gắn di ảnh và khắc hai đoạn trích "quan niệm sáng tác".

Ông Trần Hữu Vịnh, 70 tuổi, giới thiệu về người chú họ mình: "Cái tài của Nam Cao là viết rất thật và sinh động về những câu chuyện có thật ở làng Đại Hoàng này, không bôi đen, tô hồng".

Ông nói tiếc lắm cái lò gạch cũ vốn là nơi ở của Chí Phèo đã bị phá vào năm 1962 vì nằm ngay sát đường lớn và cạnh mặt nước Châu Giang...

Quay sang tôi, ông Vịnh khoe làng mình sở hữu hai đặc sản lừng danh: cá kho và chuối ngự. Giống chuối nổi tiếng của làng càng trở nên đặc biệt nếu trong khu vườn nơi đặt mộ nhà văn, vốn là vườn xưa của nguyên mẫu Lão Hạc.

Rồi ông thao thao về món cá kho Đại Hoàng, rằng cũng do làng xưa nghèo khó, người làng làm lụng vất vả quanh năm mà chưa đủ cái ăn. Tết đến, chẳng có gì ngoài cá trong ao, vậy là người làng chế biến sao cho đặc biệt, vừa để dâng cúng tổ tiên, vừa để con cháu hưởng lộc dài ngày.

Trong sự tự hào, ông mách nước bí quyết kho cá rất đặc biệt được truyền nối bao đời: cá trắm đen thả ao nhiều năm để nguyên vảy, cắt khúc, ướp với nước chanh tươi cô đặc lẫn riềng, gừng và nước mắm cua đồng...

Sau gần một ngày đêm kho liu riu trên bếp, miếng cá ngả vàng, săn chắc, xương giòn tan, ăn không chừa thứ gì...

"Cha nghe mẹ tôi kể lại"

Lần theo chỉ dẫn của ông Vịnh, chúng tôi ngược lên Hà Nội tìm đến bà Trần Thị Hồng, người con gái đầu của cố nhà văn Nam Cao sống trong hẻm phố Minh Khai (Q.Đống Đa). Bà nói rất tự hào về tài năng nhưng ngậm ngùi về sự khốn khó một thời của cha.

Mẹ lấy cha 18 năm thì qua đời, có năm mặt con. Cha đi công tác suốt năm, lâu lâu mới về, ở ít hôm rồi lại đi nên sống cùng vợ con rất ít. Người con gái thứ ba qua đời ít lâu nhà văn mới biết. Ngay người con trai út Trần Hữu Thực cũng chưa từng gặp mặt cha.

Nhà văn - liệt sĩ Nam Cao hi sinh năm 1951, khi bà Hồng 13 tuổi. Bà may mắn được sống cùng mẹ Trần Thị Sen cho đến khi mẹ mất vào năm 2002, nên được nghe kể rất nhiều chuyện xưa về cha, cả đời sống riêng tư lẫn ngóc ngách các tác phẩm.

Nhờ vậy, bà viết nên sách Chuyện chưa biết về nhà văn Nam Cao với rất nhiều câu chuyện hấp dẫn, lý thú.

Bà cho biết: "Mỗi khi đọc những tác phẩm cha viết, tôi cứ hình dung rõ từng con người một sống ở làng mình, từ ông bà, chú bác, cô dì, hàng xóm, bản thân cha, mẹ, và cả tôi ở trong đó nữa...".

Bà Hồng khẳng định nhân vật ông giáo Thứ và Liên chính là cha và mẹ trong truyện Sống mòn. Truyện Mua nhà cha viết chuyện thật của chính mình, mua của ông Luân, bán do vợ chết và hai người con đang ốm.

Còn Lão Hạc là cụ trùm Duyên, một hàng xóm của "ông giáo" - chính là nhà văn. Truyện Dì Hảo thì nhân vật chính là bà Thảo, vợ ông quản Phượng trong làng. Riêng truyện Quét nhà, nhà văn viết về chính bà Hồng lúc 5 tuổi.

Ngoài thay tên đổi họ hay hư cấu vài chi tiết, rất nhiều nhân vật được nhà văn giữ nguyên tên tuổi lẫn sự việc, tính cách khi viết.

Tôi nêu thắc mắc nhà văn ít ở quê, làm sao bê cả hiện thực của làng Đại Hoàng vào truyện như thế được?

"Cha nghe mẹ tôi kể lại. Cha tôi không mấy khi ở làng, nhưng hằng năm cũng có kỳ nghỉ, về nhà ít bữa hoặc có khi vài tháng. Mẹ tôi sống ở quê nên nắm bắt được rất nhiều chuyện, kể lại cho cha tôi nghe" - bà Hồng trả lời ngay.

Khu nhà được viết là của Bá Kiến - Ảnh: THÁI LỘC

3 Chí Phèo, 2 Thị Nở

Nhiều người dân Đại Hoàng vẫn còn kể vanh vách về những con người thật được đưa vào truyện Chí Phèo. Rằng Chí Phèo là sự "tổng hợp" của ba người đàn ông, Thị Nở dựa trên hai người phụ nữ.

Bà Hồng khẳng định: "Trong ba người mà cha tôi chọn để xây dựng nhân vật Chí Phèo thì hai ông vẫn sống ở làng cho tới lúc già mới mất, ông còn lại đi biệt tích chứ không đâm chém với Bá Kiến như cha tôi viết".

Theo đó, làng xưa có người tên Chí, mổ lợn giúp người ta không đòi tiền mà chỉ xin phèo và rượu nhấm nháp. Khi say lảo đảo, ông không "rạch mặt ăn vạ" mà thường tìm lều chợ để ngủ, hễ ai hỏi đi đâu thì ông luôn nói "đi phèo", ý là đi ngủ. Do vậy, người làng gọi luôn tên Chí Phèo.

Ông Chí không lấy vợ, nhưng khoảng cuối thập niên 1930 thì có với bà bán trứng trong làng một người con trai đặt tên Rụ, có vợ và sinh hai con gái. Ông Chí về sau bỏ làng biệt xứ.

Người thứ hai tên là Trinh, vốn là đứa trẻ được nhặt từ cái lò gạch trong làng, có vợ và đàn con. Người này "uống rượu nhiều như người ta uống nước, mỗi khi say thường chửi trời, chửi mọi người và ăn vạ".

Người thứ ba tên Đào, chính là lực điền đi ở cho ông chánh Bính ở làng. Đào từ thanh niên hiền lành, sau khi bị tù, trở về làng sa vào rượu chè và tính tình ngỗ ngược.

Về hai nguyên mẫu Thị Nở, người thứ nhất đúng tên Trần Thị Nở, nhà văn gọi là mợ.

"Bà Nở là con một ông chuyên đóng cối xay thóc trong làng, bề ngoài xấu xí, tính tình dở hơi, vô tâm và dễ ngủ; sau khi lấy ông trùm Đào thì trở thành mợ của cha tôi" - bà Hồng kể.

Người thứ hai là Trần Thị Thìn: "Cô Thìn mặt ngắn, mũi to, da sần sùi, vừa xấu vừa dở tính nên không lấy được chồng, bị bệnh mất năm 1960".

Riêng về ông chánh tổng Trần Duy Bính - nguyên mẫu Bá Kiến - còn sống đến sau năm 1945, về sau có nhiều con cháu tham gia kháng chiến hoặc thành đạt ở nhiều nơi...

Được biết, tại làng Đại Hoàng, ông Rụ, con trai của ông Chí, khi qua đời để lại hai người con gái. Một người đi lấy chồng xa, một người hiện có chồng con sống ở làng.

Tôi hỏi đường tìm đến nhà người này thì tất cả đều khuyên nên bỏ ý định vì là chuyện tế nhị, có đến cũng không cho gặp, thậm chí có thể mắc phiền toái. Theo lời ông Trần Hữu Vịnh: "Dù có thật đi nữa, nhưng ai lại đi nhận mình là con cháu Chí Phèo bao giờ".

Bút danh Hoàng Cầm của nhà thơ Bùi Tằng Việt là tên loại thuốc đắng như mật. Tìm về chốn xưa trong thơ, chiếc lá diêu bông mà người con gái ấy đã tìm cũng có vị đắng ngắt...

THÁI LỘC

Read More